Liên hệLàm thêm ngoài giờ tại Nhật: Những điều bắt buộc phải biết trước khi bắt đầu
Việc tìm kiếm một công việc phụ để tăng thêm thu nhập là nhu cầu rất phổ biến của nhiều người đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, đặc biệt trong bối cảnh đồng Yên giảm và giá và chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.
Tuy nhiên, khác với Việt Nam – nơi bạn có thể linh hoạt làm thêm nhiều công việc ngoài giờ (ví dụ ban ngày làm IT, tối chạy Grab hoặc phục vụ quán ăn) – thì tại Nhật, việc làm thêm (副業) cần được cân nhắc kỹ lưỡng về mặt pháp lý và quy định công ty.
1. Quy định làm thêm theo từng loại visa
Visa kỹ sư (技術・人文知識・国際業務)
Người sở hữu visa kỹ sư chỉ được phép làm thêm nếu công việc phụ có nội dung tương đồng với công việc chính đã được cấp tư cách lưu trú.
- Ví dụ:
Nếu bạn đang làm kỹ sư IT, bạn có thể nhận thêm dự án code freelance, làm việc ngoài giờ trong cùng lĩnh vực. - Trường hợp làm công việc khác ngành:
Nếu muốn làm phiên dịch, dạy tiếng Việt hoặc các công việc không liên quan, bạn bắt buộc phải xin giấy phép: 資格外活動許可 (Giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú) từ Cục Xuất Nhập Cảnh.
⚠️ Lưu ý quan trọng:
Ngay cả khi đã có 資格外活動許可, người có visa kỹ sư vẫn không được làm các công việc lao động phổ thông như:
- Làm tại combini
- Phục vụ quán ăn
- Làm siêu thị
- Giao đồ ăn (Uber Eats…)
👉 Đây là điểm rất nhiều người nhầm và dễ vi phạm.
Visa vĩnh trú / vợ chồng người Nhật / định trú
Những loại visa này không bị giới hạn về loại công việc. Bạn có thể làm thêm tự do. Tuy nhiên, vẫn cần lưu ý 2 yếu tố quan trọng:
- Công ty chính có cho phép hay không
- Nghĩa vụ khai thuế bạn phải thực hiện đầy đủ.
2. Công ty có cho phép làm thêm không?
Tại Nhật, nhiều doanh nghiệp có quy định rất chặt chẽ về việc làm thêm ngoài giờ. Trước khi bắt đầu công việc phụ, bạn nên kiểm tra kỹ:
✔ Kiểm tra hợp đồng lao động
- Một số công ty cấm hoàn toàn việc làm thêm
- Lý do thường là:
- Bảo mật thông tin
- Tránh xung đột lợi ích
- Đảm bảo hiệu suất công việc chính
✔ Hỏi trực tiếp bộ phận nhân sự (HR)
- Nếu không chắc chắn, hãy hỏi HR
- Nhiều công ty yêu cầu:
- Báo cáo trước khi làm thêm
- Xin phép chính thức
👉 Lời khuyên: Ngay cả khi được phép, bạn cũng nên đảm bảo công việc phụ không ảnh hưởng đến công việc chính và sức khỏe.
3. Nghĩa vụ khai thuế khi làm thêm
Sau khi đảm bảo việc làm thêm hợp pháp, bước tiếp theo bạn cần quan tâm là kê khai thuế. Nếu bạn có nhiều nguồn thu nhập (lương chính + việc phụ), bạn có thể phải thực hiện:
👉 確定申告 (Kakutei Shinkoku – quyết toán thuế cuối năm). Thời gian: từ 16/2 đến 15/3 năm sau
Có thể thực hiện:
- Trực tiếp tại 税務署 (Sở thuế)
- Hoặc online qua hệ thống e-Tax
Khi nào bắt buộc phải khai thuế?
✔ Thu nhập phụ của bạn trên 200,000 yên/năm thì bắt buộc phải khai thuế
Nếu thu nhập dưới 200,000 yên/năm thì sao?
- Không bắt buộc phải làm 確定申告 riêng
- Nhưng vẫn có thể ảnh hưởng đến thuế cư trú (住民税) của năm sau. Ngoài ra gần đây nhiều bạn làm thêm bị nyuukan soi và trượt visa nên các bạn cần để ý xem mình có được phép làm thêm không.
Cách tránh để công ty biết thu nhập phụ
Nếu không muốn công ty chính biết về thu nhập ngoài:
👉 Khi khai thuế, hãy chọn:
- Tự nộp thuế cư trú (普通徴収)
Như vậy:
- Giấy báo thuế sẽ gửi về nhà bạn
- Không thông qua công ty
Tổng kết
Làm thêm tại Nhật không khó, nhưng cần đúng luật. Trước khi bắt đầu, bạn nên kiểm tra 3 yếu tố:
✔ Visa có cho phép không
✔ Công ty có đồng ý không
✔ Có cần khai thuế không
Chỉ cần nắm rõ 3 điểm này, bạn hoàn toàn có thể tận dụng thời gian ngoài giờ để tăng thêm thu nhập một cách an toàn và hợp pháp.
